Í 48. grein stjórnarskrár Lýðveldisins Íslands stendur “Alþingismenn eru eingöngu bundnir við sannfæringu sína og eigi við neinar reglur frá kjósendum sínum.” Þessari grein stjórnarskrárinnar hefur ekki verið farið eftir í allangan tíma að mati margra því flokksræðið á alþingi hefur verið algjört. Fyrir vikið varð það ein af kröfum búsáhaldarbyltingarinnar að flokksræðið yrði minnkað með einhverju móti svo þetta ákvæði stjórnarskrárinnar yrði virkt á ný.

Inn á þingi hefur minna borið á þessari kröfu. Þó var þetta ein af réttlætingunum hjá þingmönnum Hreyfingarinnar fyrir því að fara út í pólitísk hrossakaup og slitu sig svo út úr Borgarahreyfingunni. Einnig hafa nokkrir þingmenn VG nýtt sér þennan rétt sinn í IceSave málinu og hafa staðið á sinni sannfæringu þvert á það sem að flokkurinn hefur viljað og gert. Ekki hefur borið mikið á því að Ögmundur og co í vilta vinstrinu hafi verið gagnrýnd fyrir það að hafa sjálfstæðan vilja og sannfæringu heldur hefur verið meira í þá áttina að þau hafi með þessu verið að færa stjórnarandstöðunni, og þá sérstaklega Framsókn og sjálfstæðisflokkunum, spilin upp í hendurnar í viðleitni sinni við að komast aftur að kjötkötlunum.

En nú um síðustu helgi kusu tveir nafngreindir einstaklingar að fylgja eigin sannfæringu og sniðganga þjóðaratkvæðagreiðsluna um IceSave sem þeim fannst vera markleysa. Hafa þau uppskorið mikla gagnrýni fyrir þetta því sem þjóðkjörnir fulltrúar okkar á þingi og í ríkisstjórn beri þeim að sýna lýðræðinu þá virðingu að mæta á kjörstað.

Maður veltir því fyrir sér hvaða virðing það er fyrir stjórnarskránni og 48. greininni ef það á að neyða menn til að taka þátt í atkvæðagreiðslu gegn eigin sannfæringu? Ef þessi grein á að gilda inn á þingi á hún þá ekki alveg eins að gilda fyrir þessa einstaklinga utan þings líka?

Spyr sá sem ekki veit.

Mennt er máttur sagði enski heimspekingurinn Francis Bacon. En ríkisstjórn Íslands og hið háa alþingi virðast ekki alveg vera sammála honum, alla vega ekki miðað við niðurskurð sem að hefur átt sér stað í menntakerfinu. Og nú rétt fyrir jól fá svo framhaldsskólanemar sem stundað hafa nám í kvöldskóla aldeilis rausnarlega jólagjöf frá stjórnvöldum. Þreföldun á skólagjöldum í kvöldskóla fór nánast umræðulaust í gegnum alþingi og er nú gjaldið komið í 7500 krónur á einingu en var áður 2500 krónur.

Það verður að segjast eins og er að þessi hækkun er algjörlega glórulaus og sú tekjuaukning sem að þetta á að hafa í för með sér mun alls ekki verða eins og stjórnvöld ætlast til því mjög margir munu hrekjast frá námi vegna kostnaðar. Ástæðan fyrir þessari hækkun er sú að fjárframlög til kvöldnáms er skorið niður í fjárlögum og því þurfa framhaldsskólar að brúa bilið með hækkun námsgjalda.

Og umræðan um þetta virðist hafa verið brandari. Samkvæmt heimasíðu alþingis var aðeins einn aðili sem talaði í fyrstu umræðu,  þ.e. flutningsmaður frumvarpsins, Katrín Jakobsdóttir. Í annari umræðu voru þeir reyndar sex sem töluðu en fjórir þeirra fóru í pontu til að ræða fundarstjórn. Í þriðju og síðustu umræðu tók svo ekki einn einasti þingmaður til máls.

Nú verð ég að játa það á mig að ég er pínulítið hættur að skilja stjórnvöld (ekki það að ég hafi botnað mikið í þeim hér áður fyrr). Voru þeir sem urðu atvinnulausir hvattir til að fara í nám? Áttu þeir ekki að reyna að auka við þekkingu sína svo þeir væru betur undir það búnir að fara aftur á vinnumarkaðinn þegar betur árar? Þessar aðgerðir eru nú ekki beint til þess fallnar að laða menn í nám.

Í dag skammast ég mín og vil biðja þjóðina fyrirgefningar. Ég ætlaði ekki að gera þetta en því miður umbreytast góðar meiningar stundum í andhverfu sína og það gerðist í þessu tilfelli.

Ég tók þátt í því að stofna stjórnmálaflokk í vor. Einn megin tilgangurinn með þessu var að reyna að ná inn fólki á þing og stuðla svo að heiðarlegum og opnum stjórnmálum. Við vildum berjast gegn hvers konar baktjaldamakki og hrossakaupum. Sandkassaleikurinn sem stundaður er í Alþingishúsinu er eitthvað sem við vildum ekki taka þátt í. Málefnin áttu að skipta máli en ekki hver sagði hvað.

Vopnuð þessum hugsjónum örkuðum við af stað og hófum kosningabaráttuna. Við gerðum okkur vonir um að ná inn einum til tveimur þingmönnum en reyndin varð fjórir. Það var almenn ánægja með þennan árangur og skipti þá engu hverjir það voru sem komust á þing þar sem þingmennirnir áttu fyrst og fremst að vera framlenging okkar umbjóðenda í málefnum okkar. En Adam var ekki lengi í paradís. Ekki var liðinn langur tími þar til hluti þingmannanna lenti upp á kannt við stjórn flokksins. Reyndar var það að einhverju leiti hafið fyrir kosningar en það náði nýjum hæðum þegar ljóst var að þessir einstaklingar hefðu náð inn á þing.

Fljótlega eftir að þingstörf hófust fóru fram fyrstu hrossakaupin. Icesave átti að afgreiða með hótun um að styðja ekki aðildarumsókn að ESB, eitthvað sem að frambjóðendur voru allir sammála um að ætti að fara í og töluðu meira að segja um það í sjónvarpsviðtölum fyrir kosningar. Einn af þingmönnunum, Þráinn Bertelsson, vildi reyndar ekki taka þátt í svona hrossakaupum þvert á hugsjónir flokksins og fyrir vikið var hann útskúfaður af hinum þingmönnunum og náði það hámarki þegar að samflokkskona hans sendi fyrir “mistök” tölvupóst á óviðkomandi aðila þar sem að hún gefur það í skyn að Þráinn sé með heilahrörnunarsjúkdóm. Þetta varð á endanum til þess að hann sagði sig úr þinghópnum og er nú óháður þingmaður.

Á haustmánuðum klufu þingmennirnir sig úr Borgarahreyfingunni þegar þeir sáu fram á að fá ekki að vera eins og frekir krakkar í sælgætisbúð og fá allt upp í hendurnar eins og þeir vildu, óháð vilja félagsmanna. Þeir vildu ekki einu sinni reyna að miðla málum eða koma að því að laga til ný lög BH með breytingartillögum á landsþinginu. Frekar ruku þau á dyr og vældu í fréttamönnum yfir nokkrum liðum í lögunum. Þegar uppi var staðið var síðan öllum þeim atriðum sem þau kvörtuðu yfir í lagadrögunum breytt.

Upp úr þessu varð til nýr flokkur. Þau voru nú reyndar ekki hugmyndaríkari en það að þau gátu ekki fundið frumlegra nafn en Hreyfingin og reyndu þannig að nýta sér þá athygli sem að Borgarahreyfingin var þegar búin að fá. En hugsjónirnar virðast þau hafa skilið eftir í BH því enn stunda þau pólitíska skrípaleiki. Þau virðast algjörlega hafa gleymt öllum fyrirætlunum um heiðarlega og hreinskilna pólitík. Frekar stunda þau skotgrafarpólitík á borð við málþófið í Icesave umræðunni sem að er búin að vera í gangi síðustu daga. Hefur það eitthvað með heiðarleg stjórnmál að gera að búa til stundaskrá yfir það hver eigi að segja hvað og hverjir eigi að svara?

Ég vil því biðja þig, kæra þjóð, afsökunar á því að hafa átt þátt í því að koma þessu liði inn á  þing. Ég vildi, og vil enn, fá heiðarlega stjórnmálamenn sem láta málefnin ráða en ekki hver segir hvað. Þar sem mál eru afgreidd þvert á alla flokkapólitík og menn styðja góð málefni óháð flutningsaðila. Þar sem hagsmunir þjóðarinnar eru hafðir að leiðarljósi en ekki hagsmunir flokksins. Þar sem sérhagsmunapot þekkist ekki heldur sé faglega staðið að öllum ákvörðunum og ráðningum. Þar sem það skiptir ekki öllu máli að vera við völd heldur sé aðalmálið að láta gott af sér leiða. Þar sem stjórnarandstaðan veitir stjórninni eðlilegt aðhald á málefnalegan hátt og þar sem stjórnin er tilbúin til að hlusta á það sem stjórnarandstaðan hefur að segja og tekur tillit til þess ef rökin eru góð og rétt.

Þetta er kannski óraunhæft en ég á mér þennan draum og því vil ég biðjast afsökunar á því að hafa ekki gert betur í tilraun minni við að láta þennan draum rætast.

Flestir hafa heyrt af frægðarför félaganna úr sauðskinnsflokknum til frænda vorra í Noregi hvar þeir ræddu við mann og annan um að lána okkur lánlausum Íslendingum. Þegar heim var komið börðu þeir sér á brjóst og komu nánast eins og riddararnir á hvítum hestunum og tilkynntu að þeir væru einir og óstuddir búnir að bjarga efnahag landsins.

En fljótlega fór hetjuímyndin að dofna. Jóhanna Sigurðardóttir ákvað að kanna hvort að þetta væri rétt sem að þeir væru að segja og kom þá í ljós að Jens Stoltenberg kom af fjöllum og kannaðist hann ekkert við það að hægt væri að lána meira en áður hafði verið talað um. Stolt þeirra sauðskinnsfélaga var að sjálfsögðu sært eftir þetta en eins og sönnum sveitadrengjum sæmir voru þeir þó með svör á reiðum höndum. þetta var bara allt eitt stórt samsæri samfylkingarinnar og hafði Jóhönnum ekki munað um að taka kollega sinn, Jens, á klofbragði og plataði hann og neyddi til að neita því að hægt væri að fá þetta risalán.

Eins og nafna sín af Örk tók Jóhanna á mótlætinu af festu og birti samskipti sín við Jens til að sýna það og sanna að hún hefði ekki tekið ráðherrann norska glímutökum en hinir sauðmeinlausu sveitadrengir virtust vera eitthvað örlítið lesblindir því þeir virtust lesa já þar sem stóð nei.  Jóhanna hafði sko víst snúið Stoltenberg niður.

En í morgunn komu enn nýjar fréttir frá frændum vorum í Noregi. Þingbóndinn Per Olaf Lundteigen hafði víst ekkert verið að lofa neinu láni. Hann hafði bara verið að nota það sem dæmi um það hvað Ísland væri í djúpum skít og blautum. Og það sem meira er, hann var ekki að segja þetta sem fulltrúi norska stórþingsins heldur bara sem hann sjálfur, bóndi í Norge sem að vill svo skemmtilega til að situr á þingi.

Það lítur því út fyrir að hetjurnar sjálfar, sauðirnir úr sveitinni, hafi annað hvort verið að misskilja hlutina hrapalega og ef svo er þá ættu þeir nú blessaðir að viðurkenna það bara og segja úbbs, við skildum kannski ekki alveg syngjandann í norðmanninnum, eða að þeir séu ekki eins saklausir og þeir virtust í fyrstu vera heldur séu þeir úlfar í sauðagæru sem sá frá á að fá að glefsa í gimbrina í forsætisráðuneytinu og komast þannig sjálfir að kjötkötlunum. Ef hið síðarnefnda er rétt, sem ég hallast eiginlega að, þá eiga þessir blessuðu drengir að sjá sóma sinn í að taka pokann sinn og láta ekki sjá sig nálægt stjórn landsins næstu 50 árin eða svo.